VÌ SAO CHUỐI LÀ LOẠI TRÁI CÂY ĐƯỢC XUẤT KHẨU NHIỀU NHẤT THẾ GIỚI?

1. Sức mạnh thị trường chuối toàn cầu năm 2025

Theo Tổ chức Nông Lương Liên Hợp Quốc (FAO), thương mại chuối toàn cầu trong nhiều năm qua duy trì quanh mức 20 triệu tấn mỗi năm, phản ánh sự ổn định đặc biệt so với các loại trái cây nhiệt đới khác. Báo cáo năm 2025 từ Tridge cho thấy giá trị thị trường chuối toàn cầu đạt 143,33 tỷ USD, tăng từ 138,34 tỷ USD của năm 2024, tương ứng tốc độ tăng trưởng hàng năm (CAGR) 3,6%. Đây là minh chứng rõ ràng rằng chuối tiếp tục là “ngôi vương” trong ngành trái cây quốc tế, đóng vai trò không thể thiếu trong chuỗi cung ứng nông sản thế giới.

2. Giá trị thị trường: Sức tăng trưởng đáng chú ý

Chuối không chỉ mang lại giá trị kinh tế to lớn mà còn đóng vai trò quan trọng trong sinh kế của hàng triệu nông hộ nhỏ tại các quốc gia đang phát triển. Trên thực tế, chuối là một trong số ít loại trái cây nhiệt đới có nguồn cung ổn định quanh năm. Sự ổn định này giúp chuối trở thành mặt hàng nông sản chiến lược, góp phần quan trọng vào an ninh lương thực và thu nhập nông dân ở nhiều nước thuộc khu vực Mỹ Latinh, châu Phi và châu Á.

3. Tại sao chuối dễ xuất khẩu?

Có nhiều lý do khiến chuối trở thành loại trái cây được xuất khẩu nhiều nhất thế giới. Thứ nhất là đặc tính vật lý thuận lợi: chuối có lớp vỏ dày, dễ bảo quản, có thể thu hoạch khi còn xanh và chín dần trong quá trình vận chuyển. Giống chuối Cavendish chiếm ưu thế nhờ độ bền và khả năng thích ứng tốt, khiến việc vận chuyển quốc tế trở nên thuận lợi hơn hẳn các loại trái cây khác. Thứ hai là nguồn cung ổn định. Các quốc gia thuộc “vành đai chuối” như Ecuador, Guatemala, Costa Rica hay Colombia duy trì sản lượng lớn và chất lượng đồng đều, bảo đảm chuỗi cung ứng bền vững. Thứ ba, chuối mang lại giá trị kinh tế thiết thực cho hàng triệu nông hộ nhỏ lẻ ở các nước sản xuất, trở thành nguồn thu nhập chính cho nhiều gia đình và đóng góp lớn vào nền kinh tế quốc gia.

4. Các khu vực sản xuất và tiêu thụ chính

Năm 2025, các quốc gia thuộc “vành đai chuối” như Mỹ Latinh, Đông Nam Á và một số nước châu Phi tiếp tục là trung tâm sản xuất và xuất khẩu chính. Những khu vực này có điều kiện khí hậu thuận lợi, hệ thống canh tác lâu đời và cơ sở hạ tầng phục vụ thương mại quốc tế ngày càng hoàn thiện. Về phía tiêu thụ, thị trường chuối toàn cầu được phân bổ rộng khắp, từ Bắc Mỹ, châu Âu đến châu Á. Nhu cầu tiêu thụ chuối vẫn tăng đều nhờ giá thành phải chăng, giá trị dinh dưỡng cao và sự phổ biến trong thói quen ăn uống của người dân.

5. Xu hướng thị trường và thách thức trong tương lai

Thị trường chuối toàn cầu được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng, đạt 161,37 tỷ USD vào năm 2029 (The Business Research Company). Tuy nhiên, ngành chuối cũng phải đối diện với nhiều thách thức lớn. Biến đổi khí hậu gây ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, trong khi dịch bệnh Panama TR4 đe dọa giống chuối Cavendish – loại chiếm hơn 40% sản lượng toàn cầu. Ngoài ra, việc phụ thuộc quá nhiều vào một vài giống và một số vùng sản xuất trọng điểm có thể khiến chuỗi cung ứng thiếu bền vững. Vì vậy, để duy trì vị thế xuất khẩu số một, ngành chuối cần thúc đẩy đa dạng hóa giống, ứng dụng công nghệ canh tác hiện đại và xây dựng mô hình sản xuất thân thiện môi trường.

6. Kết luận

Chuối tiếp tục khẳng định vai trò là loại trái cây được xuất khẩu nhiều nhất thế giới nhờ sự kết hợp giữa đặc tính sinh học thuận lợi, nguồn cung ổn định và giá trị kinh tế – xã hội vượt trội. Với quy mô thị trường và triển vọng tăng trưởng tích cực, chuối sẽ tiếp tục là “ngôi vương” trong ngành trái cây toàn cầu. Tuy vậy, để duy trì vị thế này, ngành cần giải quyết các thách thức về dịch bệnh, biến đổi khí hậu và đảm bảo phát triển bền vững trong tương lai.